Traffordd yr M4 (Casnewydd) III

Bydde hi braidd yn ddiflas i restru pob honiad di-dystiolaeth, anghywir neu gelwyddol yn nogfennau Llywodraeth Cymru parthed yr M4. Nid oes gennyf lawer o awydd gwneud, a mae gyda chi llai fyth o awydd ddarllen. Ond mae’n werth nodi fod honiadau fel y canlynol yn dod yn aml iawn yn natganiadau’r llywodraeth:

Nid yw Traffordd yr M4 rhwng Magwyr a Chas-bach yn cyrraedd safonau dylunio traffyrdd modern. Mae’r rhan hon o’r M4 yn cynnwys nifer fawr o fannau lle mae lonydd yn lleihau a lonydd yn cynyddu, gan arwain at rai rhannau dwy lôn, llain galed ysbeidiol a chyffyrdd mynych. Mae tagfeydd yn digwydd yn aml, yn enwedig yn ystod adegau prysur ar ddiwrnodau’r wythnos, ac mae hynny’n arwain at amserau siwrneiau araf ac annibynadwy, traffig yn stopio a chychwyn, a digwyddiadau mynych sy’n achosi oedi.

Pam eu bod hi’n bwysig i ni herio honiadau fel y rhai yma? Mae Llywodraeth Cymru yn trio dangos bod ‘na gysylltiad pendant rhwng y ffaith bod yr M4 o safon dylunio hen, a ‘thagfeydd aml, amserau siwrneiau araf, traffig yn stopio a chychwyn’ ac yn y blaen.

Does ‘na ddim cysylltiad. Neu, o leiaf, does ‘na ddim cysylltiad wedi’i brofi gan Lywodraeth Cymru. Nid yw’r ffaith bod dyluniad y traffordd yn hen a wnelo ddim oll â thagfeydd oni bai bod cysylltiad wedi’i brofi. Dydy traffordd dwy lôn a chyffyrdd mynych ddim yn broblemau ynddo’u hunain. Dim ond os maen nhw’n achosi problemau maent yn broblemau. Dyma’r rheswm mae tystiolaeth Llywodraeth Cymru mor drist ac anffodus. Dydyn nhw ddim hyd yn oed wedi dod o hyd i’r dystiolaeth leiaf bod problemau ar y traffordd.

Gadewch i ni weld.

Os mai rhesymeg sylfaenol tros weithredu yw tagfeydd, gallwch ganfod y dystiolaeth a ddefnyddir i gefnogi achos y llywodraeth ar dudalennau 9-14 o’r ddogfen ymgynghori.

Y rhai pwysicaf ydy ffigyrau 2 a 5, a gallwch gymryd bod ffigwr 2 wedi’i seilio ar ganfyddiadau ffigwr 5.

AmcanestyniadauTrafnidiaeth

Mae sawl problem sylfaenol gyda ffigwr 5.

I ddechrau, mae hanes amcanestyniadau trafnidiaeth gan lywodraethau wedi bod yn druenus o wael, a does ‘na unrhyw rheswm i gredu y bydd amcanestyniadau Llywodraeth Cymru yr un gronyn yn well. Mae Athro Polisi Trafnidiaeth Phil Goodwin yn nodi, parthed y graff isod:

ProfGoodwinTrafnidiaeth

“Fe welwch yn y graff adolygiadau tro ar ôl tro sy’n lleihau’r amcanestyniadau am drafnidiaeth geir, fel canlyniad i 25 o flynyddoedd o niferoedd ceir peidio ag ymddwyn fel y disgwylir. Ond roedd yr adolygiadau i gyd yn tybio ‘twf yn y pendraw’, nid ‘llai o dwf’… bydde unrhywun, unrhywun o gwbl sy’n edrych ar y graff yma, meddwl bod risg yn bodoli yn y tymor hir o’r niferoedd ceir bod yn llai na’r amcanestyniadau, fel maent wedi bod yn gyson am o leiaf chwarter canrif”

Yn ôl Henry Small, nid yw Llywodraeth Cymru yn gwneud amcanestyniadau trafnidiaeth i Gymru. Maent yn dibynnu ar Adran Drafnidiaeth Lloegr i wneud. Mae’r amcanestyniadau diweddaraf yn dangos bod angen twf trafnidiaeth rhwng 1.35% a 1.86% i gyrraedd yr rhagolygon. Ond y cynnydd rhwng 1993 a 2012 yng Nghymru oedd 1.11%. Felly bydde angen twf trafnidiaeth sylweddol iawn i gyrraedd y nod – a does dim tystiolaeth bod y cynnydd yna yn debyg –  heblaw am graff 5 uwchben.

Dylem hefyd sôn bod y pellter a deithiwyd mewn car (boed fel gyrrwr neu fel arall) wedi lleihau bron i 10% dros y degawd hyd 2012, a bod pobl yn cymryd nifer llai o deithiau nag oeddem yn 1972. A mae llai o geir fesul tŷ nag ers 2005. Mae’n dod yn fwyfwy amlwg pam mae amcanestyniadau llywodraethau’n gwegian.

Mae Llywodraeth Cymru yn trio esbonio’r diffyg twf trafnidiaeth fel ag y canlyn:

Mae’r proffil cynnydd ar gyfer y rhan hon yn dangos cynnydd sylweddol yn digwydd ar ddiwedd y 1990au, ac yna proffil gwastad yn gyffredinol cyn y dirywiad economaidd yn 2007/2008, yr effeithiwyd arno ymhellach gan y gwaith ffordd mawr ar yr M4 yn 2009 a 2010. Ar ôl cwblhau’r gwaith ar y ffordd, mae maint y traffig wedi codi’n ôl i oddeutu’r lefel yn 2005 cyn y dirwasgiad byd-eang.

Fe fyddwch, wrth gwrs, yn sylwi ar ddefnydd terfmau fel “dirywiad economiaidd” a “dirwasgiad byd-eang”. Maent yn trio awgrymu mai ffactorau economegol oedd yn gyfrifol am y diffyg twf.

Mae’n amlwg bod ffactorau economegol yn effeithio ar barodrwydd pobl i yrru. Ond un ffactor economegol nas ystyrir gan ddadansoddiadau Llywodraeth Cymru ydy pris petrol. Achos mae amcanestyniadau Llywodraeth Cymru yn defnyddio model sy’n dweud yn blwmp ac yn blaen:

Dylid cofio bod y model… yn anwybyddu unrhyw newidiadau yng nghostau gyrru (tanwydd a threthiant) a chostau teithio ar drafnidiaeth gyhoeddus. Mae’n ofynnol ystyried y rhain ar wahan pan yn defnyddio’r amcanestyniadau.

Wnaethpris petrol yng Nghymru codi 82% dros yr 8 mlynedd wedi 2004. Siawns bod hwnna wedi effeithio ar ddewisiadau teithio pobl?

Mae perygl i’r amcanestyniadau hefyd gael eu “wyrdroi’n sylweddol” os bydd gwelliannau trafnidiaeth mawr eraill ar y gweill. Nid yw’n glir a ydy Llywodraeth Cymru wedi cymryd ystyriaeth lawn o drydanu’r rheilffyrdd yn ne Cymru, metro de Cymru, neu gwelliannau i heol Pen-y-Cymoedd.

Felly mae’r modelau a ddefnyddiwyd gan Lywodraeth Cymru i gyfiawnhau gwastraffu dros biliwn o bunnoedd ar gynllun mawreddog fydd yn dinistrio rhannau o wastadiroedd ecolegol gwerthfawr Cymru wedi’u seilio ar rith. Dydyn nhw ddim wedi ystyried effaith cynydd pris petrol, a nad ydy’n glir eu bod wedi ystyried cynlluniau trafnidiaeth mawr sy’n digwydd ar hyn o bryd, neu sydd ar y gweill.

Ond y broblem fwyaf i Lywodraeth Cymru yw bod y ffigyrau maent yn eu defnyddio yn eu dogfennau ymgynghorol yn anghywir, a wedi’i brofi’n anghywir gan y ddata ddiweddaraf i ddod o enau Adran Trafnidiaeth Llywodraeth Prydain.

Achos yn ffigwr 5 o’r ddogfen ymgynghorol, rhagwelir erbyn 2013 y bydd trafnidiaeth yn ne-ddwyrain Cymru wedi cynyddu 4% uwchben y lefel oedd yn 2005. Yn 2005, roedd lefelau trafnidiaeth ar heolydd Cymru yn 16,762 (miliwn milltir). Yn 2013, roeddent wedi cynyddu 0.16% i 16,789.

Mae Llywodraeth Cymru wedi rhagweld cynnydd 25-gwaith yn fwy na’r cynnydd go iawn.

Dim syndod bod pobl heb ronyn o ymddiriedaeth yn eu gallu modelu.

Advertisements

2 responses to “Traffordd yr M4 (Casnewydd) III

  1. Hysbysiad Cyfeirio: Dadleuon Gwag yr M4 | naturiaethwr

  2. Hysbysiad Cyfeirio: Y Gweinidog Teflon | naturiaethwr

Gadael Ymateb

Rhowch eich manylion isod neu cliciwch ar eicon i fewngofnodi:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Newid )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Newid )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Newid )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Newid )

Connecting to %s